Wpisy z: Październik 2009.

Pieniędzmi znajdującymi się w obiegu i będącymi jednocześnie środkami płatniczymi są nie tylko monety. Jak wiadomo, do grupy tej zaliczane są także banknoty. Za emisję banknotów ponosi odpowiedzialność centralny bank emisyjny (w przypadku naszego kraju takim bankiem jest Narodowy Bank Polski). Banknot – podobnie zresztą jak moneta, nawet nazewnictwo jest w tym przypadku identyczne – ma dwie strony, a są nimi rewers (tył) oraz awers (przód). Na każdej z tych stron umieszczone są rozmaite informacje. Poza tym banknoty są także w odpowiedni sposób zabezpieczane, co ma na celu uchronienie ich przed fałszerstwami. Banknoty – wbrew pozorom – wcale nie są wynalazkiem czasów współczesnych. Oczywiście, zanim się w ogóle pojawiły, w obiegu znajdowały się monety kruszcowe. Banknoty wynaleźli Chińczycy – miało to miejsce w średniowieczu, a mówiąc precyzyjniej, w stuleciu dziewiątym. Cztery wieki później stosowane one były także i przez Mongołów. Na kontynent europejski banknoty dotarły stosunkowo późno – miało to bowiem miejsce dopiero w siedemnastym stuleciu. Bardzo szybko zrobiły karierę, ponieważ okazało się, że w przeciwieństwie d wspominanych powyżej już monet są o wiele bardziej wygodne i komfortowe w zastosowaniu. W Polsce emisja pierwszych banknotów miała miejsce w latach dziewięćdziesiątych osiemnastego wieku. Stało się to w Warszawie – w czasie, kiedy trwała insurekcja kościuszkowska. Banknoty te określano wówczas mianem biletów skarbowych. Obecnie w naszym kraju są w obiegu banknoty o pięciu nominałach – dziesięciozłotowym, dwudziestozłotowym, pięćdziesięciozłotowym, stuzłotowym oraz dwustuzłotowym. Znajdują się na nich wizerunki polskich władców. Środkiem płatniczym stały się dokładnie przed piętnastoma laty. Za ich emisję odpowiedzialność ponosi wymieniany już wcześniej Narodowy Bank Polski, natomiast ich drukowaniem zajmuje się mająca siedzibę w stolicy Polska Wytwórnia Papierów Wartościowych. Banknoty zabezpieczane są na wiele rozmaitych sposobów. Sam nawet papier użyty do ich produkcji posiada recepturę, która objęta jest ścisłą tajemnicą – skład tego materiału znany jest tylko uprawnionym do tego osobom. Stosowany jest tez tutaj tak zwany druk recto-verso – mówiąc prościej, to ten obraz doskonale widoczny w prześwicie. Nie brakuje tutaj również druku wypukłego, znaku wodnego oraz specjalnej nitki zabezpieczającej. Na banknotach umieszcza się także rysunki widoczne jedynie w świetle ultrafioletowym. Rzecz jasna tych zabezpieczeń jest na banknotach zdecydowanie więcej.

Polskim bankiem centralnym jest Narodowy Bank Polski. Jego siedziba zlokalizowana jest w Warszawie. Głównym zadaniem, jakie instytucja ta ma do spełnienia jest podejmowanie takich działań, dzięki którym ceny utrzymywać się będą na stabilnym poziomie. Poza tym wspiera ona również prowadzoną przez rząd politykę gospodarcza, nie mniej jednak z zaznaczeniem, że nie może to kolidować z wymienionym wcześniej zadaniem podstawowym. W naszym kraju bank ten posiada wyłączność w zakresie emitowania polskich znaków pieniężnych. Oprócz zadań powyżej już wspomnianych, które są zdecydowanie najbardziej istotne, Narodowy Bank Polski spełnia także i szereg innych. W ramach przykładów można zatem tu podać takie jak refinansowanie banków, opracowywanie bankowych statystyk, działalność dewizowa czy gospodarowanie dewizowymi rezerwami. Tych zadań jest rzecz jasna zdecydowanie więcej. Narodowy Bank Polski działa już od sześćdziesięciu pięciu lat. Na początku posiadał jednakże charakter państwowego banku, a nadzór nad nim sprawował minister skarbu. Przez bardzo długi czas – bo aż do schyłku lat osiemdziesiątych – prowadzoną przez niego działalność określić można było z powodzeniem mianem ogólnobankowej. Jednakże wskutek przemian politycznych, jakie w naszym kraju nastąpiły na przełomie lat osiemdziesiątych oraz dziewięćdziesiątych także i w tej instytucji sporo się zmieniło. Przed piętnastoma laty została przez ten bank przeprowadzona denominacja złotego. Działalność tej instytucji jest regulowana przede wszystkim dwoma aktami prawnymi. Jednym spośród nich jest Konstytucja, drugim natomiast – ustawa o Narodowym Banku Polskim. Na ustawowe organy tego banku składają się Prezes NBP, Zarząd oraz Rada Polityki Pieniężnej. Kadencja Prezesa trwa sześć lat. Stosowną kandydaturę na te stanowisko zgłasza Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej – wymaga ona jednak zatwierdzenia przez Sejm. Prezes pełni jednocześnie funkcję przewodniczącego Rady Polityki Pieniężnej. Ma prawo do brania udziału w posiedzeniach zarówno Rady Ministrów, jak Sejmu. Może zostać postawiony przed Trybunał Stanu. W chwili obecnej – od trzech lat – stanowisko te sprawuje Sławomir Skrzypek. Kwestie związane z niezależnością Narodowego Banku Polskiego budzą bardzo wiele kontrowersji, nie mniej jednak przeważają opinie, że powinna być to instytucja nie zdeterminowana w jakikolwiek sposób wpływami o charakterze politycznym. Opinię tę podzielił również Trybunał Konstytucyjny w wydanym przez siebie przed dziesięcioma laty wyroku.

6Badanie rynku jest pojęciem ściśle powiązanym z marketingiem. Takim mianem określa się cały zespół czynności, dzięki którym można mieć – mówiąc najogólniej – rozeznanie w sytuacji rynkowej. Badana tego typu są szalenie istotną kwestią dla przedsiębiorców. Dzięki nim można bowiem planować marketingową strategie związaną z wypuszczeniem na rynek określonych produktów bądź wprowadzenia nań nowych usług. Badania rynku to nic innego, jak proces gromadzenia pewnych informacji. Dotyczą one procesów, jakie na rynku zachodzą oraz wszystkiego, co się z nimi wiąże, a zatem przyczyn ich powstawania czy kierunków, w jakich się rozwijają, jak również tego, w jakim na daną chwilę są stanie. To z kolei umożliwia pozyskanie potrzebnych danych odnośnie tego, w jaki sposób kształtują się rządzące rynkiem mechanizmy. Chodzi w tym miejscu przede wszystkim o ceny, podaż oraz popyt. Dzięki badaniom rynkowym przeprowadzające je podmioty mają informacje na temat tego, jakie odnośnie określonych towarów oraz usług są upodobania klientów, jakie ceny ich interesują, w jaki sposób chcieliby ulepszyć ofertę i tym podobne. Nie bez znaczenia jest również i to, że można dowiedzieć się też, w jaki sposób działa konkurencja i jak przedstawiają się kwestie związane z dystrybucją i tak dalej. Jak więc zatem widać doskonale, powyższe badania dają bardzo szczegółowy obraz tego, co dzieje się na rynku i jakie są w tym zakresie rokowania na przyszłość. Specjaliści wyróżniają kilka rodzajów badań rynkowych – wszystko uzależnione jest w tym momencie od tego, co dokładnie zostanie przyjęte za podstawowe kryterium takowego podziału. A kryteria te mogą być bardzo zróżnicowane, dla przykładu można w tym miejscu wymienić takie jak horyzont czasowy, sposoby zorganizowania badania, cel badań czy też dane będące przedmiotem analizy. Przy okazji rynkowych badań bardzo często sięga się po takie metody, które z powodzeniem są wykorzystywane w badaniach socjologicznych czy też badaniach opinii publicznej. Mówiąc zaś o ich celach, można wymienić ich przy tej okazji naprawdę sporo. Jedne dla przykładu służą temu, aby zorientować się, jaka jest na rynku pozycja konkretnej marki, inne natomiast pozwalają na sprecyzowanie grupy społecznej, do której dane produkty lub usługi mają być skierowane. Dla podmiotów zlecających takie badania istotne jest też to, jak konsumenci zachowują się w sklepach, na co w pierwszej kolejności zwracają uwagę i po towary z których półek sięgają najczęściej. Wbrew pozorom, to też istotne.


Jedną z bardziej rozpowszechnionych dziedzin naukowych jest ekonomia. Jest ona nauką o charakterze społecznym, natomiast obiektem jej zainteresowania jest wszystko to, co wiąże się z szeroko pojmowanymi dobrami – a zatem chodzi tutaj zarówno o ich konsumpcję, jak i dystrybucje oraz produkcję. Sam ten termin natomiast posiada swoje korzenie w języku greckim. Po raz pierwszy zresztą użyty on został właśnie w starożytnej Grecji, a stało się tak za sprawą Ksenofonta. W tamtych czasach jednak termin ten był nieco inaczej rozumiany aniżeli obecnie, odnosił się on bowiem do wszelakich spraw związanych z prowadzeniem domowego gospodarstwa. Teraz też zresztą często mówi się o domowej ekonomii. Pojęć pojawiających się w obrębie tej nauki wymienić można bardzo wiele. Jednym spośród tych najważniejszych jest rzadkość dóbr. Nie chodzi w tym momencie o częstotliwość, z jaką pojawiają się na rynku, ale o to, że jaka by ich ilość na tenże rynek trafiła, to i tak nigdy nie będzie wystarczająca. Ludzie mają bowiem to do siebie, że z powodu swojego stanu posiadania – nawet, jeśli w tym temacie rzeczywiście mogą się czymś pochwalić – nigdy nie będą się czuć w pełni zadowoleni i usatysfakcjonowani. Zawsze za to pragnąć będą zwiększyć swój stan posiadania rozmaitych dóbr. Mówiąc o ekonomii, wyszczególnia się tutaj dwie jej elementarne dziedziny. Jedną z nich jest mikroekonomia, drugą natomiast makroekonomia. Obiektem zainteresowania w tym pierwszym przypadku jest indywidualny konsument, z kolei makroekonomia skupia się już na zagadnieniach o zdecydowanie szerszym zasięgu, jak na przykład dochód narodowy. W dzisiejszych czasach mówi się także o istnieniu jeszcze innych działów tej nauki, a mianowicie chodzi w tym miejscu o gospodarkę światową oraz o międzynarodowe stosunki gospodarcze. Co leży dokładnie w ich zakresie, to chyba jest oczywiste – wynika bowiem z samych nazw. Dosyć często zetknąć się można również z pojęciem ekonomii pozytywnej. To nic innego jak naukowe – a co za tym idzie, także obiektywne – wyjaśnienia, w jaki sposób funkcjonuje gospodarka i jakie mechanizmy nią rządzą. Są to stwierdzenia typu – podniesienie akcyzy na wybory alkoholowe sprawi, że spadnie ich konsumpcja. Jeżeli zaś wypowiada się opinie i sądy o charakterze ekonomicznym, wówczas mamy do czynienia z tak zwaną ekonomią normatywną. Jeszcze czym innym jest sztuka ekonomii – jest to już określenie odnoszące się do politycznej sfery różnego rodzaju zjawisk o charakterze ekonomicznym, z jakimi mamy do czynienia.
Reklama: