Mówiąc o pieniądzach, nie sposób pominąć w tym miejscu banków. Jedno bez drugiego nie miałoby racji bytu. Pod pojęciem banków należy rozumieć prawne osoby, które zajmują się wykonywaniem określonej działalności gospodarczej. Działalność owa polega na wykonywaniu czynności, które w naszym kraju są sprecyzowane przede wszystkim w ustawie o prawie bankowym. Oprócz tego w tym zakresie uznawane są również statuty poszczególnych banków – a każda spośród tych instytucji finansowych takowy statut jak wiadomo posiada. Czynności, o których mowa jest powyżej wymienić można tutaj naprawdę bardzo wiele. Będą to zatem dla przykładu takie jak udzielanie pożyczek oraz kredytów, wydawanie kart płatniczych, prowadzenie rachunków (zarówno indywidualnych, jak i dla firm), udzielanie poręczeń, przeprowadzanie rozmaitych operacji finansowych i mnóstwo innych. Można je generalnie rzecz biorąc podzielić na dwie kategorie, a mianowicie na takie czynności, do wykonywania których uprawnione są tylko i wyłącznie banki oraz na takie, które wykonywać mogą także i nie będące bankami podmioty. Poza tym w naszym kraju banki mogą wykonywać również i takie czynności, które w sposób bezpośredni nie wiążą się z istota ich funkcjonowania – mowa tutaj dla przykładu o kwestiach związanych z podpisem elektronicznym oraz o nabywaniu akcji i innych papierów wartościowych. Podziałów banków wymienić można kilka, nie mniej jednak zdecydowanie najczęściej spotykanym podziałem jest ten bazujący na ich prawnej formie – i tak wyszczególnia się w tym zakresie banki spółdzielcze, państwowe oraz te funkcjonujące na takich samych zasadach, co i spółki aukcyjne. Inny natomiast podział obejmuje banki centralne oraz operacyjne określane również mianem komercyjnych. Lista banków działających obecnie na terenie naszego kraju jest obecnie bardzo długa – i stale się powiększa. Ich oferta jest bardzo zróżnicowana, w związku z czym klienci naprawdę mają w czym wybierać. Konkurencja jest zatem na tym rynku ogromna – banki zaciekle walczą o klientów, przedstawiając im coraz to nowe propozycje. Pewne rzeczy, jeżeli chodzi o oferowane przez nich usługi stały się już obecnie standardem – między innymi możliwość obsługiwania rachunku za pośrednictwem Internetu. Ponadto wszystkie banki posiadają ofertę skierowaną zarówno do klientów indywidualnych, jak i do firm. Zupełnie odrębną kategorią są tutaj natomiast objęci rolnicy – to bardzo szerokie grono klientów, dość specyficznych na dodatek, dlatego też banki mają dla nich specjalną ofertę.
Polskim bankiem centralnym jest Narodowy Bank Polski. Jego siedziba zlokalizowana jest w Warszawie. Głównym zadaniem, jakie instytucja ta ma do spełnienia jest podejmowanie takich działań, dzięki którym ceny utrzymywać się będą na stabilnym poziomie. Poza tym wspiera ona również prowadzoną przez rząd politykę gospodarcza, nie mniej jednak z zaznaczeniem, że nie może to kolidować z wymienionym wcześniej zadaniem podstawowym. W naszym kraju bank ten posiada wyłączność w zakresie emitowania polskich znaków pieniężnych. Oprócz zadań powyżej już wspomnianych, które są zdecydowanie najbardziej istotne, Narodowy Bank Polski spełnia także i szereg innych. W ramach przykładów można zatem tu podać takie jak refinansowanie banków, opracowywanie bankowych statystyk, działalność dewizowa czy gospodarowanie dewizowymi rezerwami. Tych zadań jest rzecz jasna zdecydowanie więcej. Narodowy Bank Polski działa już od sześćdziesięciu pięciu lat. Na początku posiadał jednakże charakter państwowego banku, a nadzór nad nim sprawował minister skarbu. Przez bardzo długi czas – bo aż do schyłku lat osiemdziesiątych – prowadzoną przez niego działalność określić można było z powodzeniem mianem ogólnobankowej. Jednakże wskutek przemian politycznych, jakie w naszym kraju nastąpiły na przełomie lat osiemdziesiątych oraz dziewięćdziesiątych także i w tej instytucji sporo się zmieniło. Przed piętnastoma laty została przez ten bank przeprowadzona denominacja złotego. Działalność tej instytucji jest regulowana przede wszystkim dwoma aktami prawnymi. Jednym spośród nich jest Konstytucja, drugim natomiast – ustawa o Narodowym Banku Polskim. Na ustawowe organy tego banku składają się Prezes NBP, Zarząd oraz Rada Polityki Pieniężnej. Kadencja Prezesa trwa sześć lat. Stosowną kandydaturę na te stanowisko zgłasza Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej – wymaga ona jednak zatwierdzenia przez Sejm. Prezes pełni jednocześnie funkcję przewodniczącego Rady Polityki Pieniężnej. Ma prawo do brania udziału w posiedzeniach zarówno Rady Ministrów, jak Sejmu. Może zostać postawiony przed Trybunał Stanu. W chwili obecnej – od trzech lat – stanowisko te sprawuje Sławomir Skrzypek. Kwestie związane z niezależnością Narodowego Banku Polskiego budzą bardzo wiele kontrowersji, nie mniej jednak przeważają opinie, że powinna być to instytucja nie zdeterminowana w jakikolwiek sposób wpływami o charakterze politycznym. Opinię tę podzielił również Trybunał Konstytucyjny w wydanym przez siebie przed dziesięcioma laty wyroku.
