Rozmawiając ogólnie o pieniądzach oraz o ekonomii, bardzo często pojawia się przy tej okazji zagadnienie polityki fiskalnej. W żadnym układzie nie należy jej mylić z polityką pieniężną – to nie jest bowiem to samo. Pod pojęciem polityki fiskalnej rozumiał należy takie działania podejmowane przez państwo, dzięki którym możliwe jest kształtowanie jego budżetu. Robi się to poprzez dokonywanie rozmaitych zmian zarówno po stronie wydatków państwa, jak i jego wpływów. W ramach wpływów wymienić tutaj można dla przykładu zadłużenie publiczne oraz oczywiście różnego kalibru podatki. Wydatkami z kolei są między innymi wszelakie inwestycje oraz subwencje. W polityce fiskalnej wykorzystywane są dwa rodzaje instrumentów, a mianowicie mikroekonomiczne oraz makroekonomiczne. W tej pierwszej grupie wymienić można na przykład cła, obligacje i bony skarbowe, podatki, subwencje, opłaty i tym podobne. Z kolei w drugiej grupie mieszczą się między innymi dochody i wydatki państwowe, zadłużenie publiczne etc. Polityka finansowa może mieć rozmaite oblicza. Dla przykładu może mieć charakter liberalny. Polega ona na tym, że podatki są obniżane, a jednocześnie wzrastają wydatki przeznaczone na cele konsumpcyjne oraz zmierzające do finansowania publicznego długu. Państwo robi to na wiele sposobów – chociażby poprzez wypuszczenie na rynek obligacji państwowych, które zakupić może każdy – tak obywatele, jak i rozmaite instytucje. Podejmowanie różnych działań z zakresu polityki fiskalnej ma również na celu doprowadzenie do spadku stopy bezrobocia. Kiedy polityka fiskalna ma aktywny charakter, wówczas wystąpić mogą w praktyce pewne kłopoty. Wiąże się to między innymi z faktem, że tak naprawdę nie da się przewidzieć, jakie odniesie ona skutki. Jeśli natomiast mowa jest o ekspansywnym charakterze tego rodzaju działań, wówczas ograniczyć je może chociażby deficyt budżetowy. Polityka fiskalna nie w każdym jednak przypadku ma wpływ na ustabilizowanie gospodarki państwowej. Dzieje się tak tylko wówczas, kiedy rządowe instytucje potrafią przewidywać skutki takowej polityki i wiedzą, jakie działania zdecydowanie najlepiej jest podjąć. W nowoczesnej, współczesnej polityce finansowej bardzo ważną role odgrywają tez mechanizmy o charakterze ekonomicznym, które w tym akurat przypadku są niczym innym, jak gospodarczymi stabilizatorami. To dzięki nim możliwe jest utrzymanie stabilnej sytuacji, zanim zapadną ważne w gospodarczych oraz ekonomicznych kwestiach decyzje podejmowane przez rządowe instytucje.
sty
24
lis
30
Ekonomia jest pojęciem bardzo rozległym, kryjącym w sobie mnóstwo rozmaitych zagadnień. Jednym spośród nich jest monetaryzm. Obiektem zainteresowania tej ekonomicznej myśli jest to, w jaki sposób polityka pieniężna wpływa na państwowy dochód narodowy i co z tego wynika. Oczywiście, jak zatem nietrudno się domyślić, monetaryzm nie jest pojęciem jednoznacznym – wręcz przeciwnie, budzi wiele kontrowersji i wiele opinii na jego temat funkcjonuje. Różne zresztą są aspekty tego zjawiska i ekonomiści w zróżnicowany sposób do tego zagadnienia podchodzą. Monetaryzm bywa również niekiedy rozumiany jako wiara w to, że rozmaite mechanizmy rządzące rynkiem są bardzo skuteczne, natomiast państwo nie powinno w zbyt mocny sposób ingerować w sektor gospodarczy. Jednakże zdaniem wielu specjalistów, taki sposób pojmowania monetaryzmu nie jest tak do końca poprawny i właściwy. Teorie związane z monetaryzmem pojawiły się już w stuleciu dziewiętnastym stuleciu, nie mniej jednak monetaryzm w takiej postaci, w jakiej znany jest obecnie, pojawił się jako myśl ekonomiczna mniej więcej w połowie lat pięćdziesiątych minionego stulecia. Za jego twórcę uważany jest Milton Friedman, nie żyjący już ekonomista rodem ze Stanów Zjednoczonych. Zdaniem Friedmana, wyliczenie popytu na pieniądz nie jest czymś strasznie skomplikowanym – a to z tego powodu, że jest to zdeterminowane pewnymi czynnikami. Stworzona przez Friedmana teoria określana jest mianem ilościowej teorii pieniądza. Jest ona zupełną przeciwnością do teorii powstałej właśnie w wieku dziewiętnastym – chodzi w tym miejscu o keynesizm. Swoją nazwę zawdzięcza on twórcy, którym był John Maynard Keynes, ekonomista pochodzący z Wielkiej Brytanii. Swoją teorię przedstawił publicznie po raz pierwszy w latach trzydziestych minionego wieku – miało to dokładnie miejsce na trzy lata przed wybuchem drugiej wojny światowej. Teoria stworzona przez Keynesa z miejsca zyskała sobie całe grono zwolenników, ale pamiętać trzeba również o tym, że miała i nie mniej przeciwników. Na przełomie lat sześćdziesiątych oraz siedemdziesiątych ubiegłego wieku keneysizm zaczął tracić na swojej popularności na rzecz monetaryzmu właśnie. Wynikało to między innymi z faktu, iż pojawił się wówczas kryzys ekonomiczny, w związku z czym zaczęło na szeroką skalę pojawiać się bezrobocie. Nie tylko Milton Friedman zaliczany jest do grona najważniejszych przedstawicieli monetaryzmu. W tym gronie wymienić można także takie nazwiska jak między innymi Alan Arthur Walters i Allan H. Meltzer.
