Rozmawiając ogólnie o pieniądzach oraz o ekonomii, bardzo często pojawia się przy tej okazji zagadnienie polityki fiskalnej. W żadnym układzie nie należy jej mylić z polityką pieniężną – to nie jest bowiem to samo. Pod pojęciem polityki fiskalnej rozumiał należy takie działania podejmowane przez państwo, dzięki którym możliwe jest kształtowanie jego budżetu. Robi się to poprzez dokonywanie rozmaitych zmian zarówno po stronie wydatków państwa, jak i jego wpływów. W ramach wpływów wymienić tutaj można dla przykładu zadłużenie publiczne oraz oczywiście różnego kalibru podatki. Wydatkami z kolei są między innymi wszelakie inwestycje oraz subwencje. W polityce fiskalnej wykorzystywane są dwa rodzaje instrumentów, a mianowicie mikroekonomiczne oraz makroekonomiczne. W tej pierwszej grupie wymienić można na przykład cła, obligacje i bony skarbowe, podatki, subwencje, opłaty i tym podobne. Z kolei w drugiej grupie mieszczą się między innymi dochody i wydatki państwowe, zadłużenie publiczne etc. Polityka finansowa może mieć rozmaite oblicza. Dla przykładu może mieć charakter liberalny. Polega ona na tym, że podatki są obniżane, a jednocześnie wzrastają wydatki przeznaczone na cele konsumpcyjne oraz zmierzające do finansowania publicznego długu. Państwo robi to na wiele sposobów – chociażby poprzez wypuszczenie na rynek obligacji państwowych, które zakupić może każdy – tak obywatele, jak i rozmaite instytucje. Podejmowanie różnych działań z zakresu polityki fiskalnej ma również na celu doprowadzenie do spadku stopy bezrobocia. Kiedy polityka fiskalna ma aktywny charakter, wówczas wystąpić mogą w praktyce pewne kłopoty. Wiąże się to między innymi z faktem, że tak naprawdę nie da się przewidzieć, jakie odniesie ona skutki. Jeśli natomiast mowa jest o ekspansywnym charakterze tego rodzaju działań, wówczas ograniczyć je może chociażby deficyt budżetowy. Polityka fiskalna nie w każdym jednak przypadku ma wpływ na ustabilizowanie gospodarki państwowej. Dzieje się tak tylko wówczas, kiedy rządowe instytucje potrafią przewidywać skutki takowej polityki i wiedzą, jakie działania zdecydowanie najlepiej jest podjąć. W nowoczesnej, współczesnej polityce finansowej bardzo ważną role odgrywają tez mechanizmy o charakterze ekonomicznym, które w tym akurat przypadku są niczym innym, jak gospodarczymi stabilizatorami. To dzięki nim możliwe jest utrzymanie stabilnej sytuacji, zanim zapadną ważne w gospodarczych oraz ekonomicznych kwestiach decyzje podejmowane przez rządowe instytucje.
Trudno byłoby sobie wyobrazić funkcjonowanie państwa bez sprawnie działającego systemu podatkowego. Pod tym pojęciem należy rozumieć nie tylko prawne przepisy odnoszące się do tego rodzaju regulacji, ale również finansowe instytucje, które zajmują się tym zagadnieniem. Nie mniej jednak na coś takiego jak system podatkowy składa się znacznie więcej elementów. Pamiętać bowiem trzeba, że to nie tylko ta strona, która ponosi odpowiedzialność za pobieranie podatków, ale także i ta, która je płaci. A podatki płacą – jak doskonale wiadomo – wszyscy. Sprawna organizacja w zakresie systemu podatkowego jest bardzo ważna, ponieważ to właśnie podatki są podstawowym źródłem dochodów, jakie uzyskuje państwo. Generalnie rzecz biorąc, na system podatkowy wpływ mają pewne czynniki, które podzielić można na trzy podstawowe kategorie. Tak więc mowa tutaj o takich czynnikach jak ekonomiczne, wewnętrzne oraz zewnętrzne określane również mianem globalnych. W grupie czynników ekonomicznych wymienić można takie jak dla przykładu właściwy wybór odpowiednich źródeł podatkowych czy sprecyzowanie, które podmioty podatkowe powinny zostać objęte podatkowym obowiązkiem, jakiej wysokości powinny być te zobowiązania i tym podobne. spośród czynników wewnętrznych natomiast można wymienić między innymi stopień, w jakim dane państwo rozwinięte jest pod względem gospodarczym oraz jakie panują w nim warunki społeczne. Czynnikiem zewnętrznym jest z kolei chociażby rola, jaką dany kraj odrywa nie tylko pod kątem gospodarczym na międzynarodowej arenie. Ogólnie rzecz ujmując, system podatkowy jest czymś, co zawsze budziło mnóstwo kontrowersji i zawsze budzić będzie. Nie ma bowiem możliwości pogodzenia interesów wszystkich stron. Podjęcie jakiejkolwiek decyzji w tym zakresie jest równoznaczne z tym, że jeden na tym straci, a inny natomiast zyska. Poza tym – co też do odkrywczych rzeczy nie należy – nikt nie lubi płacić podatków. Tym bardziej, że w naszym kraju obowiązuje ich naprawdę mnóstwo i wcale nie zanosi się na to, aby liczba ta się zmniejszyła, a wręcz przeciwnie. Każdy system podatkowy – bez względu na to, jakiego kraju dotyczy – wymaga odpowiednich regulacji prawnych. W naszym kraju podstawy prawne odnośnie podatków tworzy Konstytucja. Ponadto mamy również prawo podatkowe – obejmuje ono łącznie tytuły podatkowe w liczbie jedenastu. Samo pojęcie podatku natomiast znaleźć można w ordynacji podatkowej, która znajduje zastosowanie także w odniesieniu do nieopodatkowanych należności względem budżetu państwa.
