Rozmawiając ogólnie o pieniądzach oraz o ekonomii, bardzo często pojawia się przy tej okazji zagadnienie polityki fiskalnej. W żadnym układzie nie należy jej mylić z polityką pieniężną – to nie jest bowiem to samo. Pod pojęciem polityki fiskalnej rozumiał należy takie działania podejmowane przez państwo, dzięki którym możliwe jest kształtowanie jego budżetu. Robi się to poprzez dokonywanie rozmaitych zmian zarówno po stronie wydatków państwa, jak i jego wpływów. W ramach wpływów wymienić tutaj można dla przykładu zadłużenie publiczne oraz oczywiście różnego kalibru podatki. Wydatkami z kolei są między innymi wszelakie inwestycje oraz subwencje. W polityce fiskalnej wykorzystywane są dwa rodzaje instrumentów, a mianowicie mikroekonomiczne oraz makroekonomiczne. W tej pierwszej grupie wymienić można na przykład cła, obligacje i bony skarbowe, podatki, subwencje, opłaty i tym podobne. Z kolei w drugiej grupie mieszczą się między innymi dochody i wydatki państwowe, zadłużenie publiczne etc. Polityka finansowa może mieć rozmaite oblicza. Dla przykładu może mieć charakter liberalny. Polega ona na tym, że podatki są obniżane, a jednocześnie wzrastają wydatki przeznaczone na cele konsumpcyjne oraz zmierzające do finansowania publicznego długu. Państwo robi to na wiele sposobów – chociażby poprzez wypuszczenie na rynek obligacji państwowych, które zakupić może każdy – tak obywatele, jak i rozmaite instytucje. Podejmowanie różnych działań z zakresu polityki fiskalnej ma również na celu doprowadzenie do spadku stopy bezrobocia. Kiedy polityka fiskalna ma aktywny charakter, wówczas wystąpić mogą w praktyce pewne kłopoty. Wiąże się to między innymi z faktem, że tak naprawdę nie da się przewidzieć, jakie odniesie ona skutki. Jeśli natomiast mowa jest o ekspansywnym charakterze tego rodzaju działań, wówczas ograniczyć je może chociażby deficyt budżetowy. Polityka fiskalna nie w każdym jednak przypadku ma wpływ na ustabilizowanie gospodarki państwowej. Dzieje się tak tylko wówczas, kiedy rządowe instytucje potrafią przewidywać skutki takowej polityki i wiedzą, jakie działania zdecydowanie najlepiej jest podjąć. W nowoczesnej, współczesnej polityce finansowej bardzo ważną role odgrywają tez mechanizmy o charakterze ekonomicznym, które w tym akurat przypadku są niczym innym, jak gospodarczymi stabilizatorami. To dzięki nim możliwe jest utrzymanie stabilnej sytuacji, zanim zapadną ważne w gospodarczych oraz ekonomicznych kwestiach decyzje podejmowane przez rządowe instytucje.
sty
24
gru
18
Omawiając szeroko pojmowany temat pieniędzy, koniecznie trzeba wspomnieć o polityce pieniężnej – każdy zresztą niejednokrotnie miał sposobność z tym terminem się zetknąć. Polityka pieniężna określana jest również mianem polityki monetarnej. Pod pojęciem tym rozumieć należy kompleksowy zespół działań, dzięki którym można zapewnić stabilność w zakresie cen. Podejmuje je zazwyczaj bank centralny, nie mniej jednak może to być również i inna rządowa instytucja, jaka zdobędzie odpowiednie w tym temacie upoważnienia. W naszym kraju polityka pieniężna prowadzona jest generalnie przez trzy instytucje, a mianowicie przez Narodowy Bank Polski (jako bank centralny), Komisję Nadzoru Finansowego oraz Radę Polityki Pieniężnej. Polityka pieniężna ma zasadniczy wpływ nie tylko na podaż pieniądza, ale również i na kursy walut. Podzielić ją można na dwie zasadnicze kategorie, a mianowicie politykę twardą (innymi słowy – restrykcyjną) oraz miękką (mówiąc odmiennie – ekspansywną). W jednym i w drugim przypadku wykorzystywane są ściśle określone działania. Mówiąc natomiast o roli pieniądza w polityce monetarnej, to ma ona trojakie znaczenie. Raz, że jest środkiem płatniczym, po drugie – stanowi miernik wartości i wreszcie po trzecie – stanowi środek tak odroczonych w czasie płatności, jak i przechowywania wartości. W polityce monetarnej pieniądz występować może pod dwoma postaciami, a zatem w gotówkowej oraz bezgotówkowej. Polityka ta wykorzystuje wiele rodzajów instrumentów, aczkolwiek wspomnieć w tym miejscu można o tych trzech podstawowych. Są nimi perswazja oraz instrumenty kontroli tak selektywnej, jak i głównej. Na temat polityki pieniężnej funkcjonuje bardzo wiele rozlicznych teorii. Ponadto jest ona również częstym przedmiotem spekulacji i dyskusji prowadzonych przez ekonomistów. Niejednokrotnie wzbudza także kontrowersje – może nie tyle sama w sobie, co sposób jej prowadzenia przez instytucje do tego uprawnione. Jak bardzo skuteczne są tego rodzaju działania, to już zdeterminowane jest tym, do czego dokładnie zostały one wykorzystane – inaczej sprawa się przedstawia w przypadku pobudzania gospodarczej aktywności, odmiennie natomiast, jeżeli chodzi o jej przyhamowanie. Pamiętać przy tej okazji należy o tym, iż aktywność ta zawsze będzie zdecydowanie większa, jeżeli podjęte zostaną działania o charakterze restrykcyjnym. Powodów takiego właśnie, a nie innego stanu rzeczy wymienić w tym miejscu można sporo, na przykład spada podaż w zakresie kredytów dla pewnej grupy klientów.
